Արմեն Աղայան

aaghayan


Արմեն Աղայան

հոդվածներ, վերլուծություններ, մեկնաբանություններ


Անկախություն
Արմեն Աղայան
aaghayan
    Մայիս 28-ն ինձ համար սոսկ Առաջին հանրապետության օրը չէ, այլ Հայաստանի բուն անկախության օրն է: Չլիներ Առաջինը, չէր լինի Խորհրդային կիսաինքնավարը: Չլիներ Խորհրդայինը, չեր լինի ներկայիս անկախ Հայաստանը:
    
    Մեր անկախությունը հիմնված է 1918թ-ի այդ օրերի երեք իրադարձության վրա: Նախ Թիֆլիսում նստած Ազգային խորհրդի, որոշ իմաստով, հարկադրական որոշումը` վրացիներից ու կովկասյան թուրքերից հետո, մնացած գավառներում անկախություն հռչակելու մասին: Երկրորդը թուրք-կովկասյան բանակցությունները և գլխավոր թշնամու` Թուրքիայի կողմից շատ փոքրիկ հայկական պետության` թեկուզ ժամանակավոր գոյության իրավունքի ճանաչումը: Բայց ամենից կարևորը, իհարկե, հարձակվող թուրքական զորքին ցուցաբերած դիմադրությունն է, որ սկսվեց Ղարաքիլիսայից, Սարդարապատից ու Բաշ-Ապարանից ու շարունակվեց մինչև Բաքու: Այդ դիմադրության շնորհիվ է որ այսօր հայ ենք, անկախ ենք և ապագայի հույս ունենք: Այդ դիմադրությունն էլ հնարավոր չէր լինի, եթե չլինեին կամավորական գնդերը, իսկ դրանից առաջ, եթե չլիներ հայդուկային շարժումը: Այս ամենը Հայաստանի անկախացումը դարձնում է տևական պայքարի արդյունք, այլ ոչ թե սոսկ Ռուսաստանի քայքայմամբ պայմանավորված պատահականություն:

    Հայոց պետականությանը վերաբերող տարատեսակ քննարկումներում առկա են երկու միտում, որոնցից մեկի հետ բոլորովին համաձայն չեմ, իսկ մյուսի հետ ուղղակի կռիվ ունեմ:
    Առաջինն այն գնահատականներն են, որոնք պնդում են, թե հայերս պետություն չսիրելով, անընդհատ թուլացնում և կործանում ենք մեր պետությունը և այդ ճգնաժամի պատճառը պատմականորեն ձևավորված մեր որակներն են, մասնավորապես ընտանեկան և համայնքային կապվածությունները, որոնցից պետք է ազատվենք, որպեսզի պետություն կարողանանք կառուցել:
    Իրականում վերջին մոտ 150 տարում հայերիս ազգային-պետական կազմակերպվածությունը անշեղորեն աճում է: Եվ դրա հիմքը հայոց ազգային ինքնագիտակցությունն է, որն անբաժան է մեր ընտանեկան և համայնքային ինքնագիտակցությունից ու հիմնված է դրանց վրա: Իսկ պետականության միջանկյալ ճգնաժամերը միայն ապահովում են հաջորդող թռիչքը: Վստահ եմ, որ մեր պետականության ներկայիս ճգնաժամից մի օր ծնվելու է նաև Չորրորդ հանրապետությունը, որն ավելի հարազատ է լինելու մեր ազգային բնական կառույցին:
    Երկրորդը` հային ու ՀՀ քաղաքացուն հակադրելու միտումն է: Սրա կողմնակիցները նույնիսկ փորձում են նոր ազգ ձևավորել` հայաստանցիներ, որոնց պատմությունը սկսում է 1991-ից կամ լավագույն դեպքում 1989-ից, որոնց հայրենիքը ներկա տարածքն է, այն էլ առանց Արցախի, որովհետև արցախցիները, ըստ նրանց, արդեն «ուրիշ ազգ» են: Սրանց երազածը եվրոպացու նման կուշտ և սանձարձակ ապրելն է, հանուն որի կարող են հրաժարվել թե հայրենի տարածքից, թե բարոյական ավանդույթից, թե ընտանեկան արժեքներից: Հենց դա էլ մեր անկախությունը պակասեցնող, այն անիմաստ դարձնող, երկիրը օտար կենտրոնների կառավարմանը հանձնող գլխավոր սպառնալիքն է:
    Ներկա պետական ճգնաժամի գլխավոր հարցն այն է, թե Հայաստանը հայությա՞ն, թե՞ հայաստանցիների պետությունն է, պատասխանից բխող բոլոր հետևություններով և հետևանքներով:

«Ժառանգության» քաղաքացիական ժողովից հետո
Արմեն Աղայան
aaghayan
Zham.am –ը ուզեց, որ պատասխանեմ մի քանի հարցի




-Ի՞նչ կփոխի “Ժառանգության’’ Քաղաքացիական համաժողովը հայկական իրականության մեջ:
Հուսանք, որ Ժառանգության համար այս համաժողովը ինչ-որ բան կփոխի...Collapse )
-Մի առիթով Դուք նշել եք, որ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի հացադուլը նաեւ ընտրությունների ժամանակ քվե ստանալու նպատակ ուներ: Այս համաժողովի հետ կապված ի՞նչ կասեք:
Ժառանգությունը դժվար մրցակից ունի` ՀԱԿ-ը, որի հետ նրանք նույն դաշտում են և որը վերջին տարիներին միշտ մերժել է հավասարCollapse )

-Րաֆֆի Հովհաննիսյանն առաջարկում է նոր Սահմանադրություն հեղինակել, որը մշակվի հաստատվի ժողովրդի կողմից: Որպես քաղաքագետ, ի՞նչ եք կարծում, առկա իրավիճակում առաջին քայլը օրենքների փոփոխությունն է:
Նոր սահմանադրությունը ես կողջունեի, եթե այն իսկապես նոր լիներ, բայց եթե խոսքը հերթական եվրաստանդարտ տեքստի մասին էCollapse )

-Կարապետ Ռուբինյանն առաջարկեց Քաղաքացիական ֆորում ձեւավորել: Ըստ Ձեզ, դա հնարավո՞ր է:
ես այդ «քաղաքացիականը» լավ չեմ հասկանում: Այնպիսի տպավորություն է, որ մարդիկ փորձում են մի ոտքով միայն լինել քաղաքականության մեջ, մյուսով` դուրս...Collapse )

-Համաժողովի ժամանակ հնչած ելույթներից պարզ դարձավ, որ շատերը հուսահատական տրամադրություններ ունեին, սակայն եղան նաեւ կարծիքներ, թե նկատելի է քաղաքացիական գիտակցության ձեւավորման տարրեր: Ի՞նչ կասեք այս մասին:
Ես գիտեմ ազգային ինքնագիտակցության մասին և հաճախ հենց այդ գիտակցության դրսևորումներն են կոչում քաղաքացիական: Երբեմն էլ ճիշտ հակառակը` քաղաքացիական են կոչում ազգային ինքնագիտակցության բացակայության մարտնչող դրսևորումները...Collapse )

ԵՐՐՈՐԴ ՈՒԺԻ ՓՆՏՐՏՈՒՔԻ ԵՎ ԸՆԴԴԻՄՈՒԹՅՈՒՆԱՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ
Արմեն Աղայան
aaghayan
Որևէ «երրորդ ուժի» իշխանափոխության ծրագիրը առաջին փուլում անպայման պետք է ենթադրի ընդդիմությունափոխության ծրագիր: Իսկ որպեսզի հանրային գիտակցության մեջ իշխանափոխության օրակարգին հանկարծ չփոխարինի ընդդիմությունափոխության օրակարգը, ՀԱԿ-ը պետք է փորձի օրորոցում խեղդել ընդդիմության ցանկացած այլընտրանք:
Քաղաքական կյանքում բևեռները սովորաբար երկուսն են լինում` պահպանողականը և փոփոխություններ խոստացողը: Ուստի, երրորդ ուժը եթե ձևավորվի, ձևավորվելու է երկրորդի փլատակների կողքին և նրա հայտնվելը ոչ թե սպառնալիք է լինելու ՀԱԿ-ի համար, այլ նրա փլուզման փաստի արձանագրում:
Այսօր երրորդ ուժի մասին անվանապես խոսելը դեռ մի քիչ վաղ է, սակայն շատերը, այն փնտրելով, հաստատում են, որ իրենց համար ակնհայտորեն լուծված է առաջին և երկրորդ ուժերի հարաբերակցության հարցը և քաղաքական ինտրիգը պահպանվում է միայն երրորդ տեղի համար մրցապայքարում:
Որպես երրորդ ուժի թեկնածուներ դիտարկվողներից ԲՀԿ-ը «երրորդ ուժ» չի կարող լինել, այլ միայն «առաջին ուժի» ներքին կիսաընդդիմադիր խմբակցություն: ՀՅԴ-ն վախենում է իշխանափոխության հեռանկարից, որովհետև համոզված է, որ այդ դեպքում իշխանության կգա Տեր-Պետրոսյանը: «Ժառանգությունը» հուսահատ ջանքեր է թափում գոնե ԱԺ-ում ունեցած տեղերը պահպանելու համար: Ընտրությունները բոյկոտելու և «ուղղակի ժողովրդավարություն հաստատելու» Սարդարապատի կոչերն էլ դատապարտված են:
Եզրակացություն. թվարկված կազմակերպություններից ոչ մեկը ՀԱԿ-ից ընդդիմության գլխավոր ձևաչափի կարգավիճակը խլելուն ունակ «երրորդ ուժ» դառնալ կամ համարվել չի կարող:
Ընդդիմությունափոխության արդյունավետ ծրագրի առկայությունն է, որ տարբերելու է իրական «երրորդ ուժին» մյուս ենթադրյալ հավակնորդներից, ինչպես նաև ձերբազատումը հին ընդդիմության բոլոր ձևաչափերին բնորոշ վատ գծերից` կռապաշտությունից, ապագաղափարականությունից, ամբոխվարությունից և ռևանշիզմից: Միայն իրական գաղափարական և քաղաքական այլընտրանք ներկայացնող, ներքնապես ժողովրդավար, նոր անձերով ներկայացված ընդդիմությունը կարող է հաղթել իշխող վարչախմբին:


Neonews-ի համար պատրաստված այս նյութն ամբողջությամբ կարող եք կարդալ այստեղCollapse )

ՊԵՏՔ Է ՁԵՎԱՎՈՐԵԼ ԵՐԿՐՈՐԴ ԲԵՎԵՌԸ
Արմեն Աղայան
aaghayan
Originally posted by vaykuneci at ՊԵՏՔ Է ՁԵՎԱՎՈՐԵԼ ԵՐԿՐՈՐԴ ԲԵՎԵՌԸ
«Առավոտի» հարցին՝ կիսո՞ւմ է մեր զրուցակիցը դաշնակցականների շրջանում առկա մտավախությունը, որ Լեւոն Տեր-Պետրոսյան-Սերժ Սարգսյան հնարավոր տանդեմը կարող է վտանգավոր լինել ազգային հարցերում, ասաց. «Սերժ Սարգսյանը եւ նրա քաղաքական ուսուցիչ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը բազմիցս եւ տարբեր առիթներով արտահայտել են միեւնույն մոտեցումը արցախյան խնդրի կարգավորման շուրջ: Մենք էլ միշտ ասել ենք, որ նման մոտեցումները մահաբեր եւ կործանարար են Հայաստանի համար: Այս առումով՝ գաղափարական համագործակցության տեսանկյունից, ձեր ասած տանդեմը միշտ էլ առկա էր: Թե այս ամենից հետո խորհրդարանում նրանք տանդեմ կձեւավորեն՝ միանգամայն երկրորդական է»: )

Աղբիւրը` www.aravot.am/am/articles/politics/92793/view

ԻՄ ԱՍՈՒԼԻՍԸ «ՀԱՅԵԼԻ» ԱԿՈՒՄԲՈՒՄ
Արմեն Աղայան
aaghayan
Մայիսի 3-ին հյուր էին կանչել «Հայելի» մամուլի ակումբ, որպեսզի խոսեմ ներքաղաքական հարցերից` երկխոսության առաջարկ և այլն…
Երբ տեսա անդրադարձները, ապա որոշ դեպքերում, օրինակ tert.am-ի գրածում, իմ մտքերից ոչինչ չգտա: Համոզվելու համար կարելի է համեմատել այս սղագրության հետCollapse )


7օր-ի Արփին հազվագյուտ օբյեկտիվ մեկնաբանողներից մեկն էր
Սա էլ իր պատրաստած նյութը
Արմեն Աղայան. «Լևոն Տեր–Պետրոսյանը քաղաքական գործընթացներից պատվով դուրս գալու խնդիր ունիCollapse )

Սա էլ Armenia-Today-ի օբյեկտիվ մեջբերումները ռուսերեն
Азербайджан пытается создать почву для возобновления военных действий в Карабахе
Коалиционным договором политическая реанимация Роберта Кочаряна была пресечена
Тер-Петросян вынудил Кочаряна стрелять в собственный народ

Եկեք ընտրենք ԱՅԼԸՆՏՐԱՆՔԱՅԻՆ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆ
Արմեն Աղայան
aaghayan
Սա դեռ նախանախագիծ է: Համահեղինակները ողջունվում են իրենց բարեփոխման առաջարկներով և նույնիսկ այլընտրանքային տարբերակներով:

ԲԱՑ ԱՌԱՋԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆ

Առաջարկում ենք արդեն 2011թ.-ի աշնանը, քաղաքացիական հանրության ջանքերով, ընտրել ԱՅԼԸՆՏՐԱՆՔԱՅԻՆ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆ, գուցե նաև ձևավորել ՍՏՎԵՐԱՅԻՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ:


Առաջարկությունը հասցեագրված է քաղաքացիական ողջ հանրությանը, սակայն հատկապես այն քաղաքական միավորներին, որոնք իրավամբ դժգոհում են, որ ժողովրդավարությունը Հայաստանում ոտնհարված է և ընտրությունների կեղծման ձևավորված ավանդույթը անարդյունավետ և նույնիսկ անիմաստ է դարձնում իրենց մասնակցությունը պաշտոնական ընտրություններին:

Ակնհայտ է, որ նման առաջարկությունը չի վերաբերում իշխանական ճամբարի միավորներին, որոնք, մեծ ցանկության դեպքում, դյուրությամբ կարող են իմաստազրկել այն` ընդունելով արդար ընտրական օրենսգիրք և չկեղծելով հերթական պաշտոնական ընտրությունները:

Կասկածում ենք, որ մեր առաջարկությանը անտարբեր կամ նույնիսկ դեմ կլինեն այն քաղաքական միավորները, որոնք, իրենց կարծիքով, գերիշխող դիրք ունեն ընդդիմադիր դաշտում կամ դրա որևէ հատվածում և հակված են խուսափել բաց քաղաքական մրցակցությունից` չվտանգելու համար իրենց ներկայիս դիրքը:

Փոխարենը, առաջարկությունը որոշ հնարավորություններ է ստեղծում մյուս ընդդիմադիր քաղաքական միավորների, ինչպես նաև քաղաքացիական խմբերի և անհատների համար: Դրանք բազմաթիվ են և յուրաքանչյուրը կարող է տեսնել հատկապես իրեն հետաքրքրողը, սակայն հատուկ ուշադրության են արժանի Այլընտրանքային խորհրդարանի հետևյալ ընդհանրական հնարավորությունները.
կարդալ մանրամասներըCollapse )

Ի՞նչ կարող են ԼՏՊ-ին հակադրել «համաժողովրդական» հորջորջված շարժման նախկին մասնակիցները...
Արմեն Աղայան
aaghayan
Ի՞նչ կարող են ԼՏՊ-ին հակադրել «համաժողովրդական» հորջորջված շարժման նախկին մասնակիցները, նրանք, ովքեր այս կամ այն փուլում, այս կամ այն չափով սատարել են ԼՏՊ-ի վերակենդանացմանը: Բոլորն էլ «մանդակունիավարի» կամ «չեմբրլենավարի» պատասխաններ են ստանալու և քաղաքական իմաստով լիովին արժանի են այդ պատասխաններին:
Ժամանակին այդ գործիչների մեծ մասը հրաժարվեցին իրենց նախկին սկզբունքներից միայն այն պատճառով, որ նրանց թվաց, թե ԼՏՊ-ն վայելում է ժողովրդի աջակցությունը: Այսօր սակայն այդ ժողովրդի ամբոխացման գործընթացը ավարտին է հասցվել և զանգվածը` ճիշտ ստալինյան տարիների լյումպենի նման էքստազ է ապրում «չեմբրլենին» պատասխանելիս: Սա լավ դաս է առաջնորդի հավակնություն ունեցող բոլոր գործիչներին, որ էլ երբեք չգնան ժողովրդի հետևից, հատկապես նրա այն հատվածի, որին առաջնորդում է մի խնդրահարույց անձնավորություն: Իրական առաջնորդների գործը ժողովրդին սեփական ճշմարիտ ուղի առաջարկելն է, անհրաժեշտության դեպքում մոլորություններից հեռու պահելը, կազմակերպելը: Բայց մարդիկ մի քանի հազարանոց զանգված են տեսնում Օպերայում հավաքված ու նրանց չոքերը թուլանում են, որոշում են, որ այդքան մարդ հավաքողը հաստատ ազգային գործիչ է, սուրբ է, փրկիչ է, հավատում են, որ նա ընդամենը գործիք է, բայց ամենախայտառակ ձևով իրենք են օգտագործվում ու հետո դեն շպրտվում:
Հիմա այս օգտագործված ու շպրտվածները փորձում են այլընտրանք ձևակերպել: Ինչպե՞ս: ԼՏՊ-ին առաջարկություններ են ներկայացնում կամ խնդրում են ելույթի իրավունք և մերժվում, հեղափոխության, իրականում ԼՏՊ-ի իշխանության գալու, այլընտրանքային էքստավագանտ մեթոդներ են մշակում տարբեր ֆորումներում, միաժամանակ շարունակում են գլխաքանակ ապահովել ԼՏՊ-ին փառաբանող հանրահավաքներին: Է, հետո՞:
ԼՏՊ-ին և իշխանությանը իրական այլընտրանք դառնալու ներուժ ունեն միայն նրանք, ովքեր երբեք չեն սատարել ԼՏՊ-ին, բաց ճակատով միշտ ասել են այն, ինչ մտածել են այդ գործչի ու նրա նախաձեռնած շարժման մասին, և միաժամանակ երբեք չեն ծառայել հենց նույն ԼՏՊ-ի հիմնադրած «ավազակապետական» ռեժիմի հաջորդ երկու ներկայացուցիչներին: Իսկ ԼՏՊ-ին հետևելու, նրան փառաբանելու մեղքերը գործածները, իրական այլընտրանքին միանալու համար ստիպված են մեղա գալ` սրտով, խոսքով և գործով:

Հարցազրույց ԳԱԼԱ-յում
Արմեն Աղայան
aaghayan

ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ ՆՈՐ ՏԱՐԻ
Արմեն Աղայան
aaghayan
Արժե մի անգամ էլ լսել այս երգը, որ նախապես arsh_allall-ն էր դրել:


ԵՐՆԵԿ ԹԵ ԱՅՍ ՆՈՐ ՏԱՐԻՆ... Ծովինար Պողոսյանի կատարմամբ

Հաղթե՞ց, թե՞ պարտվեց «Մենք դեմ ենք օտարալեզու դպրոցների վերաբացմանը» շարժումը
Արմեն Աղայան
aaghayan
Փաստորեն օտարալեզու կրթությունը ավագ դպրոցներում թույլատրվեց:
Հիմա Ռուբեն Վարդանյանը էլ չի նեղանա հայ ժողովրդից և կվերակենդանացնի իր դպրոցի շինարարությունը` «ապագա տարածաշրջանային ֆինանսական մայրաքաղաք» (նաև իմ ծննդավայր) Դիլիջանում: Եվ այն «ֆինանսիստները», ովքեր մի օր բնակություն կհաստատեն իրենց «ապագա տարածաշրջանային մայրաքաղաքում», հիմա համապատասխան դպրոց կունենան իրենց էլիտար օտարամոլ տեսակը բազմացնելու համար:

Հաղթե՞ց, թե՞ պարտվեց «Մենք դեմ ենք օտարալեզու դպրոցների վերաբացմանը» շարժումը: Ձևական առումով իհարկե պարտվեց և չէր կարող չպարտվել խորհրդարանը ամբողջությամբ վերահսկող վարչախմբից: Ուրեմն ինչի համար էր այս շարժումը: 

Նախ, դիմադրական բնույթի բոլոր շարժումները ծնվում են, որովհետև չէին կարող չծնվել: Այն առաջին հերթին բողոքի ձայն էր, որը չէր կարող չհնչել: Երկրորդը, շարժումը այնուամենայնիվ ստիպեց կառավարությանը որոշ զիջման գնալ: Վերջապես, արձանագրվեց ևս մեկ կարևոր գաղափարական հիմնադրույթ, որով իշխող վարչախումբը հակադրվում է սեփական ազգին: Ինչ նկատի ունեմ:

Եթե հիշում եք, շարժման սկզբում բոլորից բարձր հնչում էին նրանց ձայները, ովքեր սրա հետևում Մոսկվայի մատն էին տեսնում, իսկ օտարալեզու կրթություն ասելով ռուսական դպրոցներն էին հասկանում: Երբ պարզ դարձավ, որ կառավարության նպատակը ոչ թե բազմաթիվ ռուսական, այլ սկզբի համար մեկ արևմտյան տիպի, անգլերեն-ֆրանսերենով դպրոց բացելն է, ապա այդ «բարձր ձայների» մեծ մասը սկսեց ավելի ցածր հնչել, հետո էլ ընդհանրապես լռեց: Պարզվեց, որ բոլորը չեն, որ դեմ են օտարալեզու դպրոցներին: Կան այնպիսինները, որ ռուսական դպրոցներին դեմ են, որովհետև նախընտրում են արևմտյան դպրոցները: Ձևականորեն դեմ լինելով իշխանությանը, որը իրենց կարծիքով Ռուսաստանի խամաճիկն է, նրանք փորձեցին շահարկել նաև այս հարցը, բայց երբ ակնհայտ դարձավ, որ իրականում իրենց և վարչախմբի միջև գաղափարական տարաձայնություն չկա, սսկվեցին:
Շարժումը այդ պահից դարձավ հայերենը պաշտպանող, այլ ոչ թե ռուսերենից բողոքող շարժում: Երկրորդ նշանակությունը, որ ընթացքում ձեռք բերեց շարժումը, դա հանրակրթության, հենց հայերենով հանրակրթության ընդհանուր որակի բարձրացման պահանջն էր` բոլորի համար, այլ ոչ թե միայն իրենք իրենց «էլիտար» հայտարարող խմբերի:
Այսպիսով շարժումը հակադրվեց իշխող գաղափարախոսության երկու փոխկապակցված դրույթների: Դրանցից մեկը հանրային կյանքի դպրոցից սկսվող բևեռացումն է, իշխող փոքրամասնության էլիտարացումը և նրա համեմատ մնացած ժողովրդի ստորադասումը: Մյուսը` կրթամշակութային և լեզվամտածողական օտարամոլությունը օրինակելի, նախանձելի, էլիտար արժեքի վերածելը:


Կյանքը մեկը մյուսի հետևից ճշտում է այն գաղափարական հենքը, որով ընդհանրական ազգային շարժումը պետք է ճակատ կազմի և ի վերջո տապալի մեր կյանքում իշխող օտարամոլ և նյութապաշտ գաղափարախոսությունը և այն կրող քաղաքական վերնախավին: Եթե դա տեղի չունենա, ահա այդ պահին կպարտվեն այս «լեզվակրթական» շարժումն էլ, «ազատագրված տարածքների պաշտպանության» և «հայ-թուրքական փրոթոքոլների դեմ» շարժումներն էլ, և մյուս ընթացիկ ու ապագա շարժումներն էլ, որոնք քաղաքացիների ազգային մղումներից են ծնվում:


?

Log in

No account? Create an account